Kadın üreticilerin sözleşmeli tarımdaki payı yüzde 30’a yükseldi

Tarımda kadınlara yönelik fırsat eşitliğini desteklemek amacıyla SuperFresh ve Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğinde hayata geçirilen Tarımın Kadın Yıldızları Projesi, beşinci yılında 5 bin 500’ün üzerinde kadın çiftçiye ulaştı. Proje kapsamında SuperFresh’in sözleşmeli üretici ağı içindeki kadın üreticilerin oranı yüzde 5’ten yüzde 30’a çıktı.

Kadın çiftçilerin üretim süreçlerini desteklemek üzere tasarlanan proje; ürün alım garantisi, finansal destek, tohum ve gübre desteği, kesintisiz ziraat mühendisi desteği, eğitimler ve dayanışma ağı gibi imkânlar sunuyor. Sahadaki ihtiyaçlara göre her yıl geliştirilen model, kadın emeğinin görünürlüğünü artırmayı ve sosyal faydayı somut sonuçlara dönüştürmeyi hedefliyor.

Eğitim, dayanışma ve ekonomik güçlenme bir arada

Projenin 2023 yılındaki çalışmaları, iletişim faaliyetleri ve yeni paydaşların katılımıyla görünürlüğünü artırdı. 2024’te finansal okuryazarlık, girişimcilik, ekoloji ve yapay zekâ eğitimleriyle kapsamı genişletilirken kadın çiftçiler arasındaki bağın topluluk ağları üzerinden güçlenmesi sağlandı. 2025 yılında ise ürün lansmanı ve staj programı gibi uygulamalar devreye alındı.

Kadın çiftçilerin emeğiyle üretilen SuperFresh “Ege’den Hasat” bezelye, projenin öne çıkan çıktılarından biri oldu. Kategorisinde bir ilki gerçekleştirerek Michelin tavsiyeli bir restoranın menüsünde yer alan ürün, kadın emeğinin tarladan sofraya uzanan yolculuğunu ortaya koydu.

2026’da temel çiftçilik eğitimi ve farklı ihtiyaçlara yönelik söyleşiler sürerken yaklaşık 2 bin kadının katıldığı bilgi paylaşımı platformu da uzmanlara erişim ve dayanışma alanı olarak faaliyet gösterdi. TABİT iş birliğiyle finansal okuryazarlık, girişimcilik, sürdürülebilir tarım ve yapay zekâ uygulamalarına ilişkin eğitimler yıl boyunca devam etti.

Proje, kadın üreticilerle ilişkisini yalnızca üretim dönemleriyle sınırlamayan; eğitim, topluluk, görünürlük ve ekonomik güçlenmeyi birlikte ele alan bir modele dönüştü. Kadınların güçlenmesi, sosyal fayda ve sürdürülebilirlik alanlarındaki çalışmalarıyla ulusal ve uluslararası platformlarda bugüne kadar 30 ödül aldı.

Araştırmalar kadın üreticilerin deneyimlerindeki değişimi ortaya koydu

SuperFresh, Tarımın Kadın Yıldızları’nın sonuçlarını takip etmek ve programı geliştirmek için Ipsos Türkiye ile düzenli sosyal etki araştırmaları yürütüyor.

Araştırma sonuçlarına göre proje, ekonomik katkısının yanı sıra kadınların bilgiye dayalı karar verme, ekonomik bağımsızlık, dayanışma, bilgi paylaşımı, özgüven, karar süreçlerine katılım ve görünürlük alanlarındaki deneyimlerine de yansıdı. Üretim kararlarında maliyet hesabı, bilgi ve planlamanın daha fazla dikkate alınması bu dönüşümün örnekleri arasında yer aldı.

Ipsos’un değerlendirmesinde, başlangıçta memnuniyet yaratan desteklerin 2026 itibarıyla daha derin ve somut bir etki oluşturduğu, kadın üreticiler için giderek güvence niteliği kazandığı belirtildi.

“Kadın çiftçilerin güçlenmesi tarımın geleceğine yatırımdır”

Yıldız Holding Gıda Grubu Başkanı ve Besler CEO’su Mert Altınkılınç, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini üreticilerle kurdukları uzun vadeli iş birlikleriyle desteklediklerini söyledi.

SuperFresh markasıyla 2022’de başlatılan projenin, Yıldız Holding’in fırsat eşitliği ve kapsayıcılık yaklaşımını yansıttığını belirten Altınkılınç, kadın çiftçilere sözleşmeli üretim ve alım garantisinin yanı sıra finansman, eğitim ve ziraat mühendisliği desteği sağladıklarını kaydetti.

Kadın üreticilerin sözleşmeli üretici ağı içindeki payının yüzde 5’ten yüzde 30’a çıkmasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden Altınkılınç, projeyi kadın çiftçilerin ihtiyaçları ve deneyimleri doğrultusunda geliştirmeye devam edeceklerini söyledi. Altınkılınç, 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü kapsamında tarıma emek veren tüm kadın çiftçilere teşekkür etti.

Besler Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Öcal Doğan da projenin kadın çiftçilerin ihtiyaçları dinlenerek geliştirildiğini belirtti. Doğan, TABİT iş birliğiyle gerçekleştirilen eğitimlerin üretim süreçlerine katkı sunduğunu, eğitim içeriklerinin sahadan gelen geri bildirimlerle şekillendirildiğini ifade etti. Önümüzdeki dönemde eğitimleri ve kadın üreticiler arasındaki dayanışmayı daha da güçlendirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

“Artık kendi işimin sahibiyim”

Projede yer alan kadın çiftçiler, desteklerin çalışma hayatlarına ve üretim süreçlerine katkılarını anlattı.

Sebahat Çoban, “Eskiden tarlada işçiydim, şimdi kendi işimin sahibiyim. Bu proje bana ekonomik gücün yanında öz güven de kazandırdı” dedi.

Başak Süleymanoğlu, eğitimlerin özgüvenini artırdığını, insanlarla daha rahat iletişim kurmasını sağladığını ve merak ettiği konularda ziraat ekiplerinden destek alabildiğini belirtti. Süleymanoğlu, daha az gübre kullanarak daha verimli hasat yapabildiklerini ifade etti.

Sözleşmeli tarımın kendisine gelir güvencesi ve planlama imkânı sunduğunu belirten Elmas Öner, mahsulünün boşa gitmeyeceğinden emin olduğunu söyledi.

Raziye Akgül ise eğitimlerin toprağa bakışını değiştirdiğini, ürün kalitesini daha iyi tanımasına ve daha planlı çalışmasına yardımcı olduğunu belirterek teknolojiden yararlanarak üretimini takip edebildiğini dile getirdi.