Takasbank’tan TPP ve TEFAS iddialarına ilişkin açıklama

Takasbank, Para Piyasası (TPP) üzerinden belirli kişi ve kuruluşlara kendi kaynaklarından finansman sağlandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi. Banka, TPP’de borç veren veya borç alan taraf olarak yer almadığını, piyasadaki işlemlerin teminatlı şekilde ve belirlenen kurallar çerçevesinde yürütüldüğünü açıkladı.

Takasbank’ın sanal medya hesabından yapılan açıklamada, son günlerde sosyal medyada ve bazı yayın organlarında TPP üzerinden finansman sağlandığına ilişkin iddiaların yanı sıra Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) hakkında çeşitli değerlendirmelerin gündeme geldiği belirtildi. Açıklamada, Takasbank’ın ilgili kanun ve mevzuat kapsamında görev yapan bir finansal altyapı kuruluşu olduğu vurgulandı.

“BANKAMIZ KENDİ KAYNAKLARINDAN FİNANSMAN SAĞLAMIYOR”

Takasbank, TPP’nin kurucusu ve işleticisi olduğunu ancak piyasada borç veren ya da borç alan taraf olarak yer almadığını bildirdi. Piyasada faaliyet izni bulunan bankalar, faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansmanı şirketleri, aracı kurumlar ile sigorta ve emeklilik şirketlerinin üye olarak işlem yaptığı aktarıldı. Yatırım fonları gibi diğer kurumların ise piyasaya bu üyeler aracılığıyla erişebildiği belirtildi.

Açıklamada, nakit fazlası bulunan üyelerin piyasaya borç verdiği, nakit ihtiyacı olan üyelerin borçlandığı ve emirlerin tarafların birbirini görmediği bir sistemde eşleştiği ifade edildi. Bu yapı nedeniyle kurumların karşı tarafı seçemediği ve belirli bir borçluya kaynak yönlendirilmesinin mümkün olmadığı kaydedildi.

TPP’DE 450 MİLYAR TL TEMİNAT BULUNUYOR

TPP’deki tüm borçlanmaların teminatlı olduğunu belirten Takasbank, fiyatı olağan dışı artan pay senetlerinin hiçbir zaman teminat olarak kabul edilmediğini bildirdi.

Teminatların yaklaşık yüzde 84’ünün büyük ölçüde büyük ölçekli bankalar tarafından düzenlenen banka teminat mektuplarından oluştuğu, kalan bölümde ise altın, döviz ve devlet iç ve dış borçlanma senetleri gibi yüksek likiditeli varlıkların bulunduğu aktarıldı. Pay senetlerinin toplam teminat içindeki oranının yüzde 1,5’in altında olduğu ve bunların tamamının güncel BIST 30 paylarından oluştuğu belirtildi.

Üyelerin işlem limitleri dâhilinde borçlanabilmesi için en az yüzde 105 oranında teminat yatırması gerektiği ifade edilen açıklamada, yaklaşık 240 milyar TL tutarındaki işlemlere karşılık 450 milyar TL civarında teminat bulunduğu kaydedildi. Teminat tutarı ile işlem büyüklüğü arasındaki farkın, üyelerin limitlerine göre ihtiyaten yatırdığı teminatlardan kaynaklandığı bildirildi.

“TPP’DE BUGÜNE KADAR TEMERRÜT YAŞANMADI”

Kamuoyunda adı geçen üyenin TPP işlemlerinin piyasa kuralları çerçevesinde gerçekleştirildiğini belirten Takasbank, bu süreçte banka kaynaklarından herhangi bir aktarım yapılmadığını açıkladı. İlgili dönemde üyenin teminatlarının döviz, altın, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ve likiditesi yüksek BIST 30 paylarından oluştuğu ifade edildi.

Açıklamada, yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından üyenin işlem yetkilerinin derhal kısıtlandığı belirtildi. İşsizlik Sigortası Fonu’nun doğrudan TPP üyesi olmadığı, likidite planlaması kapsamında bir aracı kurum üzerinden piyasada işlem yapabildiği kaydedildi. Fonun belirli bir yatırım fonunu özellikle seçerek fonlamasının prensip ve teknik açıdan mümkün olmadığı savunuldu.

Takasbank, TPP’de bugüne kadar hiçbir temerrüt yaşanmadığını ve piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığını bildirdi. Piyasanın tartışmalardan etkilenmeden olağan işleyişini sürdürdüğü ifade edildi.

TEFAS’TAKİ İŞLEM ESASLARINI SPK BELİRLİYOR

Takasbank, TEFAS’ın kurucusu ve işleticisi olduğunu, yatırım fonlarının platformda işlem görmesine ilişkin esasların ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlendiğini açıkladı. Fonların TEFAS’a tanımlanma işlemlerinin mevzuat çerçevesinde yürütüldüğü ve platformda işlem gören fonların tamamına aynı standart süreçlerin uygulandığı belirtildi.

TLY FONU 12 AĞUSTOS 2025’TE YENİDEN İŞLEME AÇILDI

TLY-Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un TEFAS’taki işlem sürecine ilişkin açıklamada, fonun 7 Temmuz 2025’te işleme açıldığı bildirildi. Ancak KAP’ta yayımlanan izahname değişikliğinin SPK onayı alınmadan yapıldığı gerekçesiyle Kurulun talimatı doğrultusunda fon, 1 Ağustos 2025’te TEFAS’ta alım yönlü işlemlere kapatıldı.

Kurucunun SPK onayını almasının ardından yaptığı yeni başvuru üzerine fon, 12 Ağustos 2025’te alım yönlü işlemlere yeniden açıldı. Takasbank, bu nedenle fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmadan TEFAS’ta işlem gördüğü yönündeki değerlendirmelerin doğru olmadığını belirtti.

Açıklamada, SPK tarafından kurucuya 17 Haziran 2026’da uygulanan idari para cezasının, fon izahnamesinde 2025 yılında Kurul onayı alınmadan yapılan değişiklikle ilgili olduğu ifade edildi. Fonun 12 Ağustos 2025’ten itibaren SPK onayına dayanarak işlem gördüğü kaydedildi.

Takasbank, kamuoyuna piyasalara ilişkin bilgilerin kendisinin ve yetkili kurumların resmî açıklamalarından takip edilmesi çağrısında bulundu. Yetkili kurumların yürüttüğü incelemelere her türlü desteğin verildiğini belirten banka, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymayı sürdürenlere karşı yasal haklarını saklı tuttuğunu da bildirdi.